Türkçe Günlükleri / Feyza HEPÇİLİNGİRLER
9 Temmuz Pazar
Trt int’te Yedikule Zindanları’ndan bir konser… Sabahat Akkiraz söylüyor, türküler, deyişler, uzun havalar… Yurtdışında yaşayan Türklere Anadolu yaylalarının, bayırlarının, koyaklarının esintisini taşıyan, memleket havasıyla soluklanmalarını sağlayan bir program. Ama ne yazık ki adı, buram buram Anadolu kokan bu programla hiçbir biçimde bağdaştırılamayacak bir ad: “Seven Towers of Istanbul”. Yalnız Almanya’da iki milyondan fazla Türk yaşıyor; resmi dilleri Almanca. Fransa, Hollanda ve öteki Avrupa ülkelerinde yaşayan Türklere, Türkçenin türküleştiği bir konser neden İngilizce adla sunulsun? Üstelik “Yedikule” bir özel addır, yer adıdır, bileşik sözcüktür; “seven towers” (yedi kule) değildir ki! Hiçbir açıklaması yok; neresinden bakarsak bakalım yanlış!
12 Temmuz Çarşamba
Türkçenin eklerle ne kadar önemli bir işlevsellik kazandığını vurgulamak için “yakalayamayabiliriz” sözcüğünün İngilizce’de nasıl söylendiğini sorarım bazen. Dilimizi aşağılamak için hiçbir fırsatı kaçırmayanların yüzlerinde bir Türkçe sözcüğe karşılık, kaç sözcüğü art arda sıralamak zorunda kaldıklarının şaşkınlığını okumak pek hoşuma gider. Rüştü Erata, benimkinden daha iyi bir örneği,”‘Globalleştiği’ söylenen gezegenimizin ‘global’ dili olduğu öne sürülen İngilizce’yi neredeyse kutsal kabul edenlere…” sunusuyla göndermiş. Türkçesi, “Ankaralalılaştıramadıklarımızdan mısınız?” olan tümcenin İngilizcesi şöyle: “Are you one of those people whom we tried unsuccessfully to make resemble the citizens of Ankara?” İngilizceyi küçümsemek için değil, Türkçeyi önemsemek için, Rüştü Erata’nın dediğini yineleyebilir miyiz şimdi? “Bir Türkçe sözcük 17 İngilizce sözcüğe bedeldir!”
18 Temmuz Salı
Rüştü Erata’nın, “‘Şakır şakır’ İngilizce konuşanların dilini birazcık dolandıralım.” diyerek gönderdiği iki de İngilizce tekerleme var: “Üç cadı üç Swatch saate bakıyor. Hangi cadı hangi saate bakıyor?” tümcesinin İngilizcesi şöyle: “Three witches watch three Swatch watches. Which witch watch which Swatch watch?” Daha da zoru var: “Üç travesti cadı üç Swatch saatin butonuna bakıyor. Hangi cadı hangi Swatch saatin butonuna bakıyor?” tümcesinin İngilizcesi de şu: “Three switched witches watch three Swatch watch switches. Which switched witch watch which Swatch watch switch?”
